Genel

Türkiye’ye yerleştirilen Patriot’lar uçuşa yasak bölge için mi?

Türkiye’ye yerleştirilen Patriot bataryalarının Suriye’ye karşı kullanılıp kullanılmayacağı medyada tartışılsa da resmi yetkililer konuya ilişkin pek konuşmamıştı. Ancak birkaç haftadır Patriotlar ve Suriye bağlantısı, resmi ağızlardan da gündeme getiriliyor.

İncirlik Hava Üssü Kontrol Odası’nın geçtiğimiz güne ait görüntüleri, Suriye’den ateşlenen iki balistik füzeyi belirten iki kırmızı noktayı gösteriyordu. Humus bölgesinden ateşlenen bu iki füze, Türkiye sınırının uzağına düştü. Balistik füzelerin rotasını izlediğini belirten “Ateştopu” terimi, şimdiye kadar herhangi bir komuta merkezinden duyulmamıştı. Almanya, ABD ve Hollanda’nın ikişer tanesine sahip olduğu 6 adet Patriot bataryasının şu andaki görevi, Türkiye’nin güney bölgesindeki yerleşim bölgelerini balistik füzelerden korumak olarak sınırlandırılmış durumda. Ancak füzelerin sadece savunma amaçlı mı kullanılacağı, yoksa Suriye’nin kuzey bölgesinde uçuşa yasak bir bölge oluşturmayı zorlayacak şekilde mi kullanılması gerektiği, şu anda büyüyen tartışmaların konusunu oluşturuyor. NATO üyeleri ise henüz bu konuda resmi bir açıklama yapmadılar.

Medyada bu tartışma yeni değil. Ekim ayında NATO’nun, Türkiye’nin Patriot bataryalarını talep ettiğini açıklamasından itibaren, bu bataryaların hangi sebeple bölgeye yerleştirileceği konusu konuşulmaya devam ediyor. Patriot’ların kullanılma amaçlarının Suriye’nin kuzey bölgesinde uçuşa yasak bölge oluşturmak” olarak genişletilmesi, daha önce de birçok defa önerilmişti. Ancak geçen hafta bu konudaki sesler yükselmeye başladı. Geçen hafta, Senato Silahlı Hizmetler Komitesi Başkanı Senatör Carl Lewin ve Senatör John McCain, Patriot bataryalarının bu şekilde uçuşa yasak bir bölgenin oluşturulması için kullanılıp kullanılmayacaklarını sordular. Aynı soruyu, 27 Mart tarihinde Katar’da yapılmış olan Arap Birliği toplantısında, Suriye muhalif hareketinin lideri Muaz el Hatip de ABD Dışişleri Bakanı John Kerry’ye sormuştu. Bu tartışmaya en son katılan isim ise 28 Mart’ta BBC’ye yaptığı açıklamada uçuşa yasak bölge ve Patriot bataryalarının Suriye’nin kuzeyine dair bazı sorumluluklar üstlenmesinin değerlendirilmesi konusuna değinen ve geçtiğimiz sene BM Gözlem Misyonu Başkanı olan Norveçli General Robert Mood oldu. NATO Avrupa Müttefik Kuvvetler Komutanı James Stavridis de yaptığı açıklamada, Suriye’nin kuzey sınırının 32 km içine kadar olan mesafede uçan askeri hava taşıtlarının, yerleştirilen Patriot füzeleri tarafından vurulabilecek durumda olduğunu söyledi. Bölgedeki yürütmeden sorumlu olan kişi Albay Marcel Buis ise “Burada olma sebebimiz bu değil” diyerek karşılık veriyor. Aynı zamanda İncirlik’te bulunan Hollanda askerlerinin üstlendiği görevin sorumluluğunu yapan kişi olan Buis, Patriot’ların hava taşıtlarına karşı kullanılabilecek olmasında hemfikir olmasına rağmen, bu konudaki politik talimatlar gereği füzelerin bu şekilde kullanılmasının imkansız gibi göründüğünü belirtiyor. Türkler ilk olarak 20 adet Patriot bataryası sipariş etmiş, ancak NATO 6 adet bataryayı yeterli bulmuştu.

Hollandalı askeri personelin de belirttiği üzere, belirlenen sınırların (Hollanda birlikleri için belirlenen bölge Adana) dışına yapılan saldırılar kesinlikle yasaklanmış durumda. İncirlik Kontrol Odası’nda çalışan Frank Dijkmans, “Eğer Hatay’a saldırırlarsa herhangi bir müdahalede bulunmayacağız” diyor. Patriot bataryaları ile birlikte gelen Hollandalı askerler, uçuşa yasak bölge konusunda, aldıkları eğitimin havadaki bir uçağı vurmaktan daha fazlası olduğunu söylüyorlar. 40 haftalık bir eğitim kursunu tamamlamış olan ve 2 yıldır böyle bir görev için çalışan Nick Hoetjes, aynı zamanda bir Patriot bataryasının da sorumluluğu görevini yapıyor. Hoetjes de aynı şekilde şu andaki görevlerinden çok daha fazlasını yapabileceklerine değinirken, uçaklarla ilgili temel meselenin dost mu yoksa düşman mı olduğuna bir an önce karar vermek olduğunu söylüyor. TEKNİK KAPASİTE UÇAK VURMAYA MÜSAİT Albay Buis ise yürütülen sistemin yapılan işe bağlı olduğuna değinirken, “Silah sistemlerinin kapasitesi açısından, gerekirse yaklaşan uçaklar veya füzeler vurulabilir. Yani teknik kapasitemiz bunun için yeterli ancak burada bulunma sebebimiz bu değil” diyor. Ayrıca, Hollandalı askerler, şu andaki pozisyonlarında, uçuşa yasak bölge oluşturmak için sınırın oldukça uzağındalar. Albay Buis de bu konuda “Şu an Suriye sınırına önemli ölçüde uzağız. Mesafe çok büyük ve buradan Suriye’deki uçakları vurmamız mümkün değil” dedi. Almanların yerleştiği bölge ise Suriye’nin çok küçük bir bölgesini kapsayabilecek bir durumda. Sadece Gaziantep’te bulunan ve ABD’nin elinde olan iki Patriot bataryası uçuşa yasak bölge oluşturabilecek şekilde yerleştirilmiş ve General Stavridis’in açıklamalarına göre, bu bataryalar sınırın 32 km içerisini vurabilecek durumda. Stavridis,19 Mart’taki Askeri Hizmetler Komitesi’nde Patriot füzelerinin sadece tek bir amaç için kullanılacağını söylüyor: “Şahsi fikrime göre Patriot füzeleri, oluşan kördüğümü çözmede ve Esad rejimini devirmede yardımcı olacaklar.” Uçuşa yasak bölge oluşturmak için konuşlandırılan Patriot füzelerinin etkisi hakkında ise Stavridis, “Bence uçaklar düşürüldüğünde, bu önemli bir caydırıcı unsur oluşturacaktır” dedi. Ancak bu öneride, çok önemli faktörler gözden kaçırılıyor. Öncelikle Hollanda ve Almanya parlamentoları, füzelerinin kullanım amaçları için uçuşa yasak bölge konusunu da dışarıda bırakan oldukça dar bir sınır çizdiler. Yeni bir görev için ise bütün NATO üyelerinin onaylayacağı yeni bir anlaşma yapılması ve bunun yanında Almanya ve Hollanda parlamentolarının, askerlerinin ve bataryalarının böyle bir görevde kullanılmasına izin verecekleri bir anlaşma imzalamaları gerekiyor. Ancak iki parlamentonun da bu konudaki ısrarı göz önünde bulundurulduğunda, bataryaların ilk kullanım amaçlarının dışında kullanılmak istenmesi hoş karşılanmayacaktır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Başa dön tuşu
Kapalı